Produkcja roślinna

Doradztwo

Więcej

Produkcja roślinna

Ceny skupu

Więcej

Kalkulacje opłacalności

Więcej

Pogoda - AgroNews

Zainstaluj Flash Player aby zobaczyć pogodę.

Get Adobe Flash player

Moto

Więcej

Rozmowa

Więcej

Targi, wystawy, szkolenia

Integrowana produkcja owoców i warzyw
2009-07-02

Integrowana produkcja owoców i warzyw

W Polsce integrowana produkcja (IP) jest regulowana przepisami ustawy o ochronie roślin  z 18 grudnia 2003 r. (tekst jednolity: DzU z 2008 r. nr 133, poz. 849) oraz rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lipca 2004 r.  w sprawie integrowanej produkcji (DzU z 2004 r. nr 178, poz. 1834 z późn. zm.). 14 czerwca 2007 r. decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi integrowana produkcja w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie roślin została uznana za krajowy system jakości żywności.

„Integrowana Produkcja to opłacalna produkcja wysokiej jakości owoców, dająca pierwszeństwo bezpiecznym metodom niechemicznym, minimalizująca niepożądane efekty uboczne stosowanych agrochemikaliów ze szczególnym uwzględnieniem ochrony środowiska i zdrowia ludzi.”

Integrowana produkcja owoców na towarową skalę rozpoczęła się około 25 lat temu w południowym Tyrolu. W Polsce za oficjalną datę jej wprowadzenia można uznać grudzień 1990 roku, kiedy w Instytucie Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach powołano zespół specjalistów, który miał się zająć upowszechnianiem tej metody wśród sadowników. Po 14-letniej działalności tego zespołu metody IPO stosowano w 1400 gospodarstwach sadowniczych, które produkowały około 150.000 ton jabłek, czyli około 12% jabłek deserowych. W 2004 roku organizacją integrowanej produkcji zajęła się Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa PIORiN. Przy pomocy specjalistów, zwłaszcza naukowców wdrażających te metody, opracowano zasady IP zgodne z przepisami obowiązującymi w Unii Europejskiej. Na nowo opracowano „Notatnik IP” (dotychczas tak zwany dzienniczek) – teraz znacznie prostszy dla producentów. Szczególną uwagę zwrócono na powszechność tej metody oraz na wystawianie bezpłatnych certyfikatów, a także na bezpłatne wykonywanie analiz pozostałości szkodliwych substancji w owocach. Rozwinięto szkolenie producentów na szeroką skalę. W dniu dzisiejszym na internetowych stronach PIORiN można znaleźć opracowania metodyk (wytyczonych sposobów produkcji z opisaniem różnych sposobów ochrony, podaniem dopuszczonych do użycia środków chemicznych i określeniem liczby szkodników stanowiących progi ekonomicznego występowania) dla 24 upraw rolniczych i sadowniczych. W tym dla upraw polowych i pod osłonami. Innym ważnym źródłem pomocy ze strony PIORiN jest internetowy system sygnalizacji dostępny pod adresem: www.piorin.gov.pl/sygn/start.php. Znajdują się tam informacje o wystąpieniu oraz zwalczaniu chorób i szkodników w poszczególnych powiatach naszego kraju. Do tej pory na stronach sygnalizacyjnych zarejestrowano aż ponad 50.000 odwiedzin, co świadczy o dużym zainteresowaniu tą formą przekazu informacji. Warto zaznaczyć, że do tej pory nie było w Polsce takiego systemu informacji, istniał on tylko w niektórych krajach Unii Europejskiej.
Chcąc przystąpić do produkcji integrowanej należy najpierw zgłosić się do najbliższej jednostki terenowej PIORiN celem dokonania zgłoszenia producentów chcących przystąpić do systemu IP. Zgłoszenia są przyjmowane do końca lutego każdego roku. Kolejnym krokiem jest 16-godzinne szkolenie, po ukończeniu którego uczestnicy otrzymują stosowne zaświadczenia. Potwierdzają one zdobytą wiedzę na temat prowadzenia upraw zgodnie z wymogami IP dla danego gatunku/rodzaju uprawy. Szkolenia są organizowane przez jednostki upoważnione przez ministra rolnictwa, między innymi organizuje je również Łódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego zs. w Bratoszewicach. Następnie wojewódzki inspektor PIORiN nadaje producentowi numer ewidencyjny, właściwy dla siedziby gospodarstwa. Ważna jest tutaj lokalizacja gospodarstwa, nie adres zamieszkania rolnika. Na podstawie tego numeru jest możliwa identyfikacja miejsca pochodzenia produktu.

Po zarejestrowaniu się producent otrzymuje „Notatnik Integrowanej Produkcji” (zgodnie z zasadą — jeden notatnik na jeden gatunek na jeden rok), może także uzyskać instrukcję jego wypełniania. Producentowi przekazywane są także szczegółowe metodyki zatwierdzone przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa informujące o tym, jak należy prowadzić uprawę zgłoszonych gatunków roślin. Przez cały czas uprawy należy postępować według tych wytycznych nawożąc i chroniąc rośliny z wykorzystaniem jedynie tych środków, o których mowa   w metodyce. Metodyki takie są stale uaktualniane, zgodnie ze zmianami stanu wiedzy i wymogów ochrony środowiska. Teraz rolnik przystępuje do Integrowanej Produkcji. W ramach sprawowania nadzoru nad Integrowaną Produkcją kontroluje się „Notatniki IP”, jak również gospodarstwa w trakcie wegetacji roślin oraz jakość płodów rolnych. Notatniki IP są sprawdzane u wszystkich producentów stosujących zasady IP. Stwierdzana jest wtedy zgodność prowadzenia uprawy ze szczegółowymi metodykami. Każdy producent ma obowiązek dostarczyć notatnik do inspekcji. Sprawdzenie notatnika potwierdzone jest podpisem osoby kontrolującej oraz datą zakończenia tych czynności. Po takiej kontroli notatnik zwracany jest producentowi, który ma obowiązek przechowywać go przez dwa lata. Kontrole w gospodarstwach w trakcie wegetacji roślin obejmują wszystkich zarejestrowanych producentów w ramach poszczególnych gatunków roślin.

A zakres kontroli obejmuje: spełnianie wymagań ustawowych (np. sprawność opryskiwacza, prawidłowość stosowania i przechowywania środków ochrony roślin, prawidłowość postępowania z opakowaniami po środkach itd.); sprawdzenie czy dane zawarte  w notatniku potwierdzają, że produkcja  i ochrona roślin prowadzona jest zgodnie z zasadami IP. W trakcie takiej kontroli wypełniany jest dokument, zwany listą sprawdzającą, a stanowiący zbór pytań dotyczących spełniania wymogów podstawowych – czyli takich, które muszą być bezwzględnie spełnione, wymagań pomocniczych – czyli takich których część – nie większa niż połowa – może nie być spełniane w gospodarstwie i wymagań zalecanych, których musi być spełnionych minimum 20%, a do 80% pozostałych pytań/punktów gospodarstwo może nie spełniać. Ponadto na podstawie kontroli gospodarstwa w trakcie wegetacji roślin inspektorzy stwierdzają, czy potrzebna będzie kontrola jakości płodów rolnych pochodzących  z tego gospodarstwa. Poza rolnikami wytypowanymi do kontroli jakości płodów kontrolę taką przeprowadza się losowo u innych producentów, tak że co roku sprawdzeniu podlega najmniej 20% producentów każdego gatunku roślin.

Jakość płodów rolnych określa się na podstawie wyniku ich badania laboratoryjnego. Podczas tej kontroli zbadane mogą zostać: próbki płodów rolnych – pobrane zarówno w trakcie zbiorów, po zbiorze, czy w trakcie składowania  w magazynach lub przechowalniach; próbki resztek cieczy użytkowej z opryskiwacza – w uzasadnionych przypadkach podejrzenia stosowania środków ochrony roślin niedopuszczonych w IP. Podczas takiej kontroli inspektorzy mogą również zobligować producenta do przedstawienia zaświadczenia o nieprzekroczeniu w roślinach lub produktach roślinnych najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości środków ochrony roślin (analizy takie wykonują PIORiN, Instytut Ochrony Roślin w Poznaniu, Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach) i określić termin jego złożenia oraz do przedstawienia zaświadczenia o nieprzekroczeniu w roślinach lub produktach roślinnych (dotyczyć to będzie głównie warzyw i niektórych owoców miękkich) najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości metali ciężkich   i azotanów (analizy prowadzą stacje chemiczno-rolnicze) oraz określeniu terminu jego złożenia.
W celu uzyskania certyfikatu producent – przed zbiorem płodów rolnych lub w trakcie jego trwania – powinien złożyć wniosek o wydanie certyfikatu. Jego wydanie przez wojewódzkiego inspektora właściwego ze względu na miejsce prowadzenia upraw może się odbyć, jeżeli:

  1. wszystkie kontrole (dotyczące danego przypadku) zakończyły się wynikiem pozytywnym
  2. producent ubiegający się o wydanie certyfikatu złożył prawidłowo wypełniony wniosek
  3. do wniosku dołączył zaświadczenie  o ukończeniu szkolenia w zakresie IP
  4. i produkcja, i ochrona roślin prowadzona była według szczegółowych metodyk zatwierdzonych przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa
  5. producent udokumentował prowadzenie działań związanych z IP, to znaczy przedstawił wypełniony „Notatnik Integrowanej Produkcji”.


Przed wydaniem certyfikatu inspektor sporządza protokół końcowy. Sam certyfikat to dokument poświadczający prowadzenie Integrowanej Produkcji pod kontrolą Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Producent po uzyskaniu certyfikatu ma także prawo używać zastrzeżonego znaku IP, zgodnie z określonym regulaminem, który otrzyma przed wydaniem pierwszego certyfikatu IP. Obowiązek przestrzegania tego regulaminu producent potwierdza podpisem.

Podsumowując: w dobie coraz większej konkurencji na rynku owoców i warzyw dbanie o jakość produkowanych płodów rolnych jest istotnym elementem podnoszenia atrakcyjności oferowanych produktów. Szkoda tylko, że świadomość bezpośrednich konsumentów o różnicy jakościowej produktów IP w stosunku do konwencjonalnych upraw towarowych jest wciąż tak niska. Zmienić ją może większa dostępność tych produktów na rynku. Dlatego pocieszający jest fakt, że liczba producentów rolnych produkujących swoje płody w oparciu o metodę IP stale rośnie.
 
Krzysztof Janaszkiewicz


Źródło: RADA nr 06/2009, www.lodr-bratoszewice.pl, fot. sxc.hu

powrót

Podyskutuj na forum   Wydrukuj Do góry strony

Twój komentarz

KOMENTARZ:

PODPIS:

Twój komentarz zostanie wyemitowany po zatwierdzeniu jego treści przez moderatora.
Redakcja nie odpowiada za treść komentarzy.

Komentarze

W tej chwili brak komentarzy

PRZEJDŹ NA STRONĘ TELEWIZJI INTERAKTYWNEJ

PRZEJDŹ NA STRONĘ TELEWIZJI INTERAKTYWNEJ

Dołącz do nas na facebooku

Mapa serwisu:
TELEWIZJA Produkcja rolna Środki produkcji Przetwórstwo AGROinfo AGROBIZNES
W SIECI O nas Temat miesiąca