Doradztwo
Ceny skupu
Kalkulacje opłacalności
Pogoda - AgroNews
Zainstaluj Flash Player aby zobaczyć pogodę.
Moto
Rozmowa
Targi, wystawy, szkolenia
Najnowsze wpisy na blogach
Reforma Wspólnej Polityki Rybackiej priorytetem polskiej prezydencji
2011-03-11
Panie Ministrze, z jakimi problemami borykają się obecnie polscy rybacy?
Większość polskich armatorów rybackich prowadzi połowy na Morzu Bałtyckim, które jest stosunkowo niewielkim akwenem, do którego dostęp ma wiele państw wraz ze swoimi flotami rybackimi. Powoduje to kumulowanie dość dużego nakładu połowowego w stosunku do ograniczonej ilości zasobów organizmów morskich. Taka sytuacja prowadzić może do wzrostu presji połowowej i do pogarszania się stanu zasobów ryb, co z kolei wpływa na wielkości kwot połowowych możliwych do odłowienia, a tym samym na ich sytuację ekonomiczną.
Rybołówstwo bałtyckie jest silnie uzależnione od czynników naturalnych i pogodowych. Trzeba również pamiętać o okresowych zmianach zasobów ryb, a także biologicznym powiązaniu miedzy najistotniejszymi gatunkami. Rybacy bałtyccy za najistotniejsze z ekonomicznego punktu widzenia uważają połowy dorsza. Obecnie obserwujemy wzrost zasobów tego gatunku, ale niestety towarzyszy temu spadek zasobów ryb pelagicznych.
Ponadto, działalność rybacka jest ściśle regulowana przez przepisy UE, które niekiedy są wprowadzane bez wystarczającego uzasadnienia naukowego i utrudniają jej prowadzenie. Jako przykład niekorzystnych regulacji można wskazać zakaz przechowywania na pokładzie statku rybackiego pławnic oraz używania ich do połowów stanowi główny problem polskiego rybołówstwa łososiowego. Ze względu na specyfikę polskiego rybołówstwa, ukształtowanie linii brzegowej i sezonowość połowów taklami, użycie innych narzędzi do połowu łososi nie jest w stanie zapewnić wydajności zbliżonej do połowów przy użyciu pławnic. W związku z tym administracja polska stale opowiada się za przywróceniem możliwości stosowania pławnic w połowach na Bałtyku. Szczególnie dotyczy to tradycyjnego rybołówstwa przybrzeżnego.
Do problemów, z którymi borykają się polscy rybacy należy zaliczyć również rosnące koszty działalności, głównie spowodowane cenami paliw.
Na stan zasobów wpływa również eutrofizacja Morza Bałtyckiego powodowana wprowadzeniem do zbiornika dużej ilością biogenów powstających w wyniku działalności człowieka. Również niekontrolowany wzrost liczebności kormorana czarnego stanowi poważny problem dla zasobów oraz zagraża sytuacji ekonomicznej dla rybaków morskich i śródlądowych.
Jakie są najważniejsze założenia PO Ryby 2007-2013?
Program Operacyjny „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013” (PO RYBY 2007-2013), opracowany na podstawie rozporządzenia Rady nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego, został zatwierdzony w dniu 16 października 2008 r. decyzją Komisji Europejskiej. Ogólnym celem PO RYBY 2007-2013 jest stworzenie, poprzez zrównoważoną eksploatację zasobów, konkurencyjnego, nowoczesnego i dynamicznego sektora rybackiego zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju polskiego sektora rybackiego.
Szczegółowe cele PO RYBY 2007-2013 to:
- poprawa konkurencyjności i zrównoważenia podstawowego sektora rybackiego,
- zwiększenie i rozwój potencjału rynkowego sektora rybackiego,
- propagowanie zrównoważonego rozwoju oraz poprawa jakości życia i stanu środowiska na obszarach rybackich,
- wdrożenie skutecznego sposobu zarządzania i kontroli PO RYBY 2007-2013 oraz poprawa ogólnego potencjału administracyjnego do wdrażania Wspólnej Polityki Rybackiej.
PO RYBY 2007-2013 zakłada realizację ww. celów strategicznych w następujących obszarach priorytetowych:
- Oś Priorytetowa 1. Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej – celem jest dostosowanie polskiej zdolności połowowej do dostępnych zasobów Morza Bałtyckiego, w szczególności poprzez: trwałe lub tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej, inwestycje na statkach rybackich oraz rekompensaty społeczno-gospodarcze.
- Oś priorytetowa 2. Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury - ma na celu rozwinięcie oraz modernizację sektora akwakultury i dostosowanie go do perspektyw i oczekiwań rynku, utrzymanie zrównoważonego poziomu działalności w rybołówstwie śródlądowym, a także usprawnienie i unowocześnienie przetwórstwa oraz wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa.
- Oś Priorytetowa 3. Środki służące wspólnemu interesowi - ma na celu m.in. usprawnienie organizacji sektora rybackiego poprzez tworzenie nowych i restrukturyzację istniejących organizacji producentów produktów rybnych, budowę i modernizację infrastruktury w portach rybackich, miejscach wyładunku i przystaniach, a także promocja ryb i rynku rybnego.
- Oś Priorytetowa 4. Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa - ma przyczynić się do aktywizacji społeczności obszarów zależnych od rybactwa poprzez łączenie partnerów społecznych i gospodarczych z określonego obszaru do planowania i wdrażania lokalnych inicjatyw, tzw. lokalnych strategii rozwoju obszarów rybackich. Zastosowanie takiego podejścia ma zaktywizować ludność na obszarach zależnych od rybactwa do różnorodnych inicjatyw, przełamania lokalnych barier oraz zachęcić do współpracy w ramach wspólnych projektów. Szansą na osiągnięcie tego celu są lokalne grupy rybackie (LGR) – podmioty zrzeszające przedstawicieli sektora prywatnego, w tym szeroko rozumianego sektora rybackiego, sektora publicznego (w tym gminy) oraz przedstawicieli organizacji pozarządowych. Grupy te będą realizować działania na rzecz poprawy jakości życia społeczności rybackich, dywersyfikacji zatrudnienia w sektorze rybackim oraz promocji regionu i podniesienia jego atrakcyjności.
- Oś Priorytetowa 5. Pomoc techniczna – ma na celu wsparcie administracyjne instytucji zaangażowanych we wdrażanie i realizację PO RYBY 2007-2013.
Na jaką pomoc ze strony rządu i resortu rolnictwa mogą liczyć rybacy?
Organizacje producentów skupiające w swoich strukturach armatorów rybołówstwa morskiego mogą korzystać z instrumentów rynkowych przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 104/2000 w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury. Interwencje mogą być podejmowane w celu zagospodarowania powstałych spiętrzeń wyładunków, zapobieganiu spadkom cen na produkty rybołówstwa a także zapewnienia dochodów z działalności połowowej.
Polskie środowisko rybackie może ubiegać się o pomoc finansową w ramach Programu Operacyjnego „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013” (PO RYBY 2007-2013), gdzie środki finansowe pochodzą z Europejskiego Funduszu Rybackiego (75%) oraz wkładu krajowego (25%). W ramach osi priorytetowej 1 Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, środki finansowe przeznaczone są między innymi na operacje o charakterze inwestycyjnym np. Środek 1.3. Inwestycje na statkach rybackich, w ramach którego Beneficjent może zmodernizować swoją jednostkę połowową. Wysokość dofinansowania może sięgnąć od 20 do 60% inwestycji zwrotu kosztów kwalifikowanych inwestycji. W ramach ww. osi 1 wypłacane są również rekompensaty dla rybaków morskich np. za dni czasowego zawieszenia działalności połowowej. Pomoc jest również przyznawana tym rybakom, którzy zdecydują się trwale wycofać statek rybacki z rybołówstwa. Tu wysokość pomocy jest uzależniona od wielkości jednostki połowowej.
W ramach osi priorytetowej 2 Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury pomoc skierowana jest do rybaków śródlądowych, hodowców ryb oraz przetwórców. Środki finansowe przeznaczone są na realizację operacji o charakterze inwestycyjnym (Środek 2.1. Inwestycje w chów i hodowlę 2.4. Rybołówstwo śródlądowe i 2.5. Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu), gdzie wysokość dofinansowania kształtuje się od 30 do 60% wartości poniesionych kosztów kwalifikowalnych oraz rekompensaty (Środek 2.2. Działania wodno-środowiskowe). O poziomie zainteresowania potencjalnych beneficjentów chcących uzyskać dofinansowanie na realizację inwestycji w ramach tej osi najlepiej świadczy wartość złożonych wniosków o dofinansowanie w zakresie Środka 2.1. Inwestycje w chów i hodowlę oraz Środka 2.5. Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu, która przekroczyła co najmniej dwukrotnie wielkość przewidzianych limitów finansowych na ww. Środki. Z kolei w ramach Środka 2.2. Działania wodno-środowiskowe wartość złożonych wniosków o dofinansowanie przekroczyła trzykrotnie przewidziany limit finansowy. Istnieją za to rezerwy wolnych środków finansowych w ramach Środka 2.4. Rybołówstwo śródlądowe. Wsparcie w ramach tego Środka dotyczy inwestycji w sprzęt pływający służący do połowu ryb w wodach śródlądowych obejmujących modernizację tego sprzętu w celu poprawy bezpieczeństwa i warunków pracy lub higieny i jakości produktów rybnych, wymianę silnika tego sprzętu, z tym że moc nowego silnika nie może być większa niż moc silnika wymienionego oraz wymianę narzędzi połowowych, z uwzględnieniem ich selektywności. Dodatkowo możliwe jest wsparcie inwestycji w urządzenia przeznaczone do połowu ryb powierzchniowych wodach śródlądowych, mające na celu poprawę bezpieczeństwa i warunków pracy lub higieny i jakości produktów rybnych lub zdrowia ludzi lub organizmów wodnych, lub zmniejszenie negatywnego lub zwiększenie pozytywnego wpływu na środowisko. Ponadto w ramach tego Środka dofinansowanie można uzyskać na inwestycje w miejsca wyładunku i przystanie, mające na celu poprawę warunków postoju lub obsługi sprzętu pływającego służącego do połowu ryb śródlądowych, poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy, ograniczenie zanieczyszczenia środowiska, a także poprawę jakości lub atrakcyjności produktów rybnych.
Należy stwierdzić, że zainteresowanie potencjalnych beneficjentów uzyskaniem pomocy finansowej na realizację operacji w ramach osi priorytetowej 3 Środki służące wspólnemu interesowi PO RYBY 2007 – 2013 również cieszy się znaczącym zainteresowaniem. Wartość złożonych wniosków o dofinansowanie w przypadku Środka 3.3. Inwestycje w portach rybackich, miejscach wyładunku i przystaniach oraz Środka 3.5. Projekty pilotażowe obecnie jest dwukrotnie wyższa niż przewidziane limity finansowe w tychże Środkach. Z kolei wartość wniosków o dofinansowanie w ramach Środka 3.2. Ochrona i rozwój fauny i flory wodnej jest prawie trzykrotnie wyższa, w ramach Środka 3.4. Rozwój nowych rynków i kampanie promocyjne jest czterokrotnie wyższa, a w ramach Środka 3.1. Działania wspólne blisko siedmiokrotnie wyższa niż przewidziane limity finansowe na te Środki. Bardzo duże rezerwy środków finansowych istnieją na realizację operacji w ramach Środka 3.6. Modyfikacja w celu zmiany przeznaczenia statków rybackich. Pomoc finansowa w ramach tego Środka może być przyznana na modyfikację statku rybackiego w celu zmiany jego przeznaczenia na cele inne niż wykonywanie rybołówstwa morskiego, nieprzynoszące zysków.
Jakie działania podejmuje MRiRW w celu udzielenia pomocy finansowej obiektom chowu i hodowli ryb, z którymi ARiMR nie podpisała umów o dofinansowanie?
W kwestii przyznania pomocy finansowej (podpisanie umowy o dofinansowanie) lub odmowy jej przyznania w ramach osi priorytetowej 2 "Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013” właściwą do zajęcia ostatecznego stanowiska jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [zgodnie z art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 i Nr 157, poz. 1241).
Zgodnie z ww. ustawą wyróżnia się następujące etapy ubiegania się o pomoc finansową: art. 10 ust. 2 - złożenie wniosku o dofinansowanie, art. 10 ust. 3 - ocena wniosku o dofinansowanie oraz art. 9 ust. 4 - przyznanie pomocy na podstawie umowy lub decyzji.
Przyznanie pomocy (podpisanie umowy) następuje niezwłocznie po pozytywnej ocenie wniosku o dofinansowanie przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, pod warunkiem dostępności środków finansowych zgodnie z przepisem art. 8 ust. 2 ustawy wskazującym, iż pomoc w ramach programu operacyjnego jest przyznawana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w przepisach wydanych na podstawie ust. 1 tego artykułu, tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie podziału środków finansowych na realizację programu operacyjnego „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013” na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 147, poz. 1192 i z 2010 r. Nr 230, poz. 1518).
Powyższa zasada znalazła uszczegółowienie w § 51 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013” (Dz. U. z 2009, Nr 147, poz. 1193 z późn. zm.), który stanowi, że pomoc w ramach Środków objętych osią priorytetową 2, jest przyznawana do wyczerpania środków finansowych zgodnie z kolejnością złożenia prawidłowo wypełnionego i udokumentowanego wniosku o dofinansowanie. W sytuacji wyczerpania limitu, stosownie do art. 14 ust. 4 ustawy, wnioskodawcę informuje się, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy.
Jak już wcześniej wspomniano zainteresowanie Środkami 2.1. Inwestycje w chów i hodowlę, 2.2. Działania wodno-środowiskowe oraz 2.5. Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu w ramach osi priorytetowej 2 znacznie przekracza wielkość dostępnej alokacji środków finansowych przewidzianych na realizację operacji w ramach ww. Środków. Z informacji otrzymywanych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na szczególną uwagę zwracają dane dotyczące wdrażania Środka 2.1. Inwestycje w chów i hodowlę ryb, gdzie złożono 478 wnioski o dofinansowanie, co stanowi 211,41% limitu przeznaczonego na ten Środek, podpisano 265 (dane na dzień 18.02.2011) umów o dofinansowanie, co stanowi 94,75% wykorzystania limitu, oraz Środka 2.2. Działania wodno-środowiskowe, gdzie złożono 697 wnioski o dofinansowanie, co stanowi 305,02% limitu przeznaczonego na ten Środek, podpisano 210 umów o dofinansowanie, co stanowi 99,04% wykorzystania limitu. Z danych tych wynika, iż alokacja środków finansowych w ramach ww. Środków 2.1. oraz 2.2. jest bliska wyczerpania.
W związku z licznymi apelami ze strony środowiska hodowców ryb o wygospodarowanie dodatkowych środków na rekompensaty wodno-środowiskowe (Środek 2.2. Działania wodno-środowiskowe) w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi zostały podjęte następujące działania.
Dokonana została nowelizacja rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie podziału środków finansowych na realizację programu operacyjnego „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013” na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 147, poz. 1192), w wyniku której zostały przesunięte środki finansowe w kwocie 7,5 mln PLN (wg kursu na dzień 28 października 2010 r. 3,9646) ze Środka 2.3. Środki na rzecz zdrowia zwierząt oraz Środka 2.4. Rybołówstwo śródlądowe w kwocie 2,4 mln PLN (wg kursu na dzień 28 października 2010 r. 3,9646) na Środek 2.2. Działania wodno-środowiskowe.
Aktualnie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje wystąpić do Komisji Europejskiej z prośbą o zmianę Programu Operacyjnego „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013” w zakresie przesunięcia środków finansowych w związku z ich niedoborem w zakresie Środka 2.2. Działania wodno-środowiskowe. Wystąpienie takie musi być poprzedzone aprobatą Komitetu Monitorujący PO RYBY 2007-2013. Stosowna uchwała zostanie przedłożona Komitetowi na jego najbliższym posiedzeniu w marcu br. Po przyjęciu przez Komitet Monitorujący ww. uchwały, MRiRW wystąpi do Komisji Europejskiej z prośbą o zmianę PO RYBY 2007-2013.
Czy i kiedy możliwe będzie uruchomienie dodatkowych środków finansowych w ramach Środka 2.2 Działania wodno-środowiskowe?
Po wydaniu przez KE decyzji o zmianie PO RYBY 2007-2013, a w następstwie tego, po dokonaniu nowelizacji rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie podziału środków finansowych na realizację programu operacyjnego „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013” na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 147, poz. 1192 i z 2010 r. Nr 230, poz. 1518) oraz podaniu przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do publicznej wiadomości informacji o możliwości składania wniosków o dofinansowanie w ramach Środka 2.2 Działania wodno-środowiskowe, będzie możliwe wznowienie naboru ww. wniosków.
Jak będzie wyglądać proces konsolidacji branży rybnej w 2011 roku?
Podmioty prowadzące działalność gospodarczą w branży rybackiej reprezentują kapitał prywatny i same podejmują decyzje dotyczące konsolidacji, proces ten można zaobserwować w ostatnich latach. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi tworzy warunki do poprawy funkcjonowania branży. W dniu 19 marca br. wejdzie w życie ustawa o organizacji rynku rybnego, która zastąpi obecnie obowiązujące regulacje. Wymieniona ustawa zawiera przepis, który powinien przyczynić się do poprawy funkcjonowania rynku rybnego, w tym poprawy funkcjonowania pierwszej sprzedaży gatunków ryb, które wymagają wzmożonej ochrony i wzmożonego nadzoru. Na mocy art. 23 wymienionej ustawy pierwsza sprzedaży tych gatunków ryb powinna odbywać się za pośrednictwem powołanych zgodnie z Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 104/2000 w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury, Organizacji Producentów, zarządzających lokalnymi centrami pierwszej sprzedaży ryb. Można uznać, że wymieniona zmiana organizacji rynku rybnego będzie krokiem zmierzającym do przyszłej konsolidacji.
Podczas prezydencji Polski ma się zakończyć kwestia Wspólnej Polityki Rybackiej. Jaki będzie jej kształt?
Jednym z priorytetów Prezydencji Polskiej w zakresie rybołówstwa jest reforma Wspólnej Polityki Rybackiej (WPRyb), która w chwili obecnej nie odpowiada na wyzwania związane m.in. z występowaniem takich problemów, jak: przełowienie, nadmierna zdolność połowowa floty, ogromne dotacje na restrukturyzację floty czy spadek ilości ryb łowionych przez europejskich rybaków. Całościowa i zasadnicza reforma Wspólnej Polityki Rybackiej może w rezultacie spowodować zasadnicze zmiany, które są konieczne, aby odwrócić bieżące negatywne tendencje.
Przewiduje się, że Komisja Europejska przedstawi propozycję nowego rozporządzenia podstawowego w sprawie WPRyb (które zastąpi dotychczasowe rozporządzenie Rady nr 2371/2002) na przełomie maja i czerwca 2011 r. Zgodnie z planami KE negocjacje w sprawie reformy WPRyb powinny zostać zakończone do końca 2012 r., nie jest zatem możliwe zakończenie kwestii WPRyb podczas Prezydencji Polski. W związku z powyższym, zadaniem Prezydencji Polskiej będzie możliwie najdalej idące zaawansowanie I czytania propozycji KE dotyczącej opracowanego aktu prawnego podczas prac grupy roboczej Rady UE ds. wewnętrznej i zewnętrznej polityki rybackiej. Prezydencja powinna skoncentrować się na najważniejszych aspektach propozycji KE, tj. na definicjach pojęć, podstawowych zasadach WPRyb, części projektu odnoszącej się do zewnętrznej polityki rybackiej, ewentualnie na zmianach procesu decyzyjnego. Stopień zaawansowania prac w grupie roboczej jest uzależniony od terminowości przyjęcia projektu aktu prawnego przez KE.
W chwili obecnej wiadomo, że projekt ww. nowego rozporządzenia podstawowego w sprawie WPRyb wejdzie w skład całościowego pakietu dokumentów w sprawie reformy WPRyb, obejmującego dodatkowo:
- ogólny Komunikat Komisji Europejskiej na temat reformy WPRyb,
- Komunikat w sprawie reformy międzynarodowego wymiaru WPRyb uwzględniający organizacje międzynarodowe, Regionalne Organizacje Zarządzania Rybołówstwem i Porozumienia Partnerstwa w Zakresie Rybołówstwa,
- projekt nowego rozporządzenia w sprawie Organizacji Wspólnego Rynku,
- projekt nowego rozporządzenia w sprawie funduszu wspierającego nową Zintegrowaną Politykę Morską, WPRyb i akwakulturę.
Dziękuję za rozmowę.
Rozmawiała Kamila Szałaj, Redakcja AgroNews
fot. sxc.hu, fot. MRiRW
powrót
Podyskutuj na forum Wydrukuj Do góry strony
Twój komentarz
Twój komentarz zostanie wyemitowany po zatwierdzeniu jego treści przez moderatora.
Redakcja nie odpowiada za treść komentarzy.
Komentarze
∼Andrzej Laskowski [2011-03-14 09:45:19]
Świetny wywiad, znalazłem dużo wyczerpujących informacji!
| Mapa serwisu: | |||||
| TELEWIZJA | Produkcja rolna | Środki produkcji | Przetwórstwo | AGROinfo | AGROBIZNES | W SIECI | O nas | Temat miesiąca | gazeta |